Cứ đến ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm, người dân Việt Nam thường có thói quen dậy sớm cùng nhau ăn một chén gạo nếp nương thơm mùi gạo mới và hoa quả tươi “giết sâu bọ”. Tuy nhiên, nguồn gốc và ý nghĩa của phong tục này không phải ai cũng biết và hiểu rõ. Vậy ngày 5 tháng 5 là ngày gì? Nó có ý nghĩa như thế nào trong văn hóa truyền thống Việt Nam? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu!

Ngày mùng 5 tháng 5 là ngày gì?

Ngày 5 tháng 5 âm lịch thực chất là Lễ hội Thuyền rồng (Tết Đoan Dương), là một lễ hội truyền thống trong nền văn hóa của Việt Nam và một số nước châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc. Trong dân gian Việt Nam ta quen gọi ngày này là Tết giết sâu bọ.

mung-5-thang-5-2-a6-naganumavietnam-com-vn

Theo truyền thuyết, ban đầu, ngày mồng 5 tháng Năm hay Tết Nguyên đán là ngày người ta cúng tế để thể hiện khí thế mới, mừng tiết Thanh minh của đất trời và cầu cho một mùa màng mới. , cầu bình an và tránh các loại bệnh tật do thời tiết.

Nguồn gốc của Năm Thìn rơi vào ngày 5 tháng 5 âm lịch Việt Nam, bắt nguồn từ truyền thuyết rằng Đội Trăn đã hướng dẫn người dân diệt sâu bọ, cây trồng bằng cách bày biện lễ vật đơn giản gồm bánh tro và hoa quả, sau đó đi gia tiên. . Để tưởng nhớ công ơn của ông, nhân dân đặt ngày 5 tháng 5 hàng năm là “Lễ hội giết sâu bọ mùa xuân” (có người còn gọi là “Lễ hội giết sâu bọ lễ hội mùa xuân”, vì thời gian tế thường vào giữa mùa ngựa). .

Ý nghĩa của ngày 5 tháng 5 trong văn hóa Việt Nam

Lễ hội thuyền rồng ngày nay, sau bao biến thiên của thời cuộc, vẫn tồn tại trong nhân dân với ý nghĩa thiết thực và thiêng liêng. Để tổ chức Lễ hội Thuyền rồng, chúng ta cần hiểu được giá trị và tinh thần của ngày Tết này.

mung-5-thang-5-2-a7-naganumavietnam-com-vn

Ở nước ta, ngày 5 tháng 5 Âm lịch rất quan trọng và đến sau Tết Nguyên đán. Người dân cho rằng trong hệ tiêu hóa thường có côn trùng, nếu không tiêu diệt chúng sẽ sinh sôi, ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, việc diệt trừ sâu bọ không phải lúc nào cũng có thể thực hiện được, chỉ đến ngày 5/5 là chúng mới xuất hiện, đây là cơ hội để diệt trừ tận gốc. Người ta tin rằng việc sử dụng một số loại thực phẩm có thể giết sâu bọ, trong đó phổ biến nhất là rượu nếp và một số loại trái cây như vải, mận trắng, táo…

Ngoài ra, ngày 5/5 còn có ý nghĩa là Ngày đoàn kết, bởi sau Tết Nguyên đán, có lẽ “Tết giết sâu bọ” là ngày sum họp đầm ấm nhất, có nhiều phong tục liên quan đến đời sống. Dù đi làm xa đến đâu, họ cũng cố gắng thu xếp về đoàn tụ gia đình.

mung-5-thang-5-2-a8-naganumavietnam-com-vn

Ngoài ăn rượu nếp và hoa quả, Lễ hội thuyền rồng còn có các phong tục như hái lá, nhuộm móng chân, nhuộm móng tay, treo ngải để xua đuổi tà ma, quét vôi vào ngực và rốn trẻ em. Tuy nhiên, hầu hết các phong tục này hiện đã bị bãi bỏ, và chỉ còn lại tập tục tắm bằng nước lá để loại bỏ bụi bẩn, côn trùng và những điều xui xẻo.

Cúng mùng 5 tháng 5 gồm những gì?

Mặc dù Lễ hội thuyền rồng vào ngày 5 tháng 5 là một ngày Tết cổ truyền lâu đời của Việt Nam, nhưng với thời gian trôi qua, lễ cúng tế dần mai một khiến nhiều người băn khoăn không biết nên cúng gì vào ngày mùng 5 tháng 5. Khi nào thì thích hợp?

Theo truyền thống, Đoan có nghĩa là mở, còn Ngựa là khoảng thời gian từ 11h đến 13h, theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh. Vì vậy, thời gian tốt nhất để cúng Lễ hội Thuyền rồng là từ 11 giờ đến 13 giờ. Tuy nhiên, để hòa nhịp với nhịp sống hiện đại, ngày nay các gia đình thường cúng mùng 5 tháng 5 vào sáng sớm.

mung-5-thang-5-2-a8-naganumavietnam-com-vn

Mâm cỗ cúng mùng 5 tháng 5 gồm những sản vật thường không được chỉ định rõ ràng mà thay đổi theo từng vùng miền. Việc lựa chọn các sản phẩm cúng ông bà, tổ tiên trong ngày Tết Đoan Ngọ là khác nhau tùy theo quan niệm của từng vùng miền. Tuy nhiên cần đảm bảo đầy đủ các lễ vật chính như hương, hoa, giấy chúc, nước, rượu nếp. Ví dụ, ở miền Bắc, lễ cúng mùng 5 tháng 5 thường bao gồm:

Hương thơm, hoa, ước muốn.

Nước, rượu nếp.

Loại trái cây.

Bánh tro, bánh tẻ, rượu nếp.

Đi uống trà.

mung-5-thang-5-2-a10-naganumavietnam-com-vn

Ở miền Trung và miền Nam, rượu nếp thường được vo thành từng viên tròn hoặc vuông trước khi ủ, không lỏng như ở miền Bắc. Đặc biệt là người miền nam, thường ăn gạo nếp với nước đường để rượu có vị đậm đà hơn.

Ngoài ra, theo truyền thống của các tỉnh phía Nam, thịt vịt cũng là món cần có trong lễ hội này. Tại TP.HCM, vịt quay, heo quay ngày 5/5 cũng thường nhiều hơn ngày thường.

Qua bài viết này, chắc hẳn bạn đọc đã hiểu thêm về Lễ hội thuyền rồng vào ngày mùng 5 tháng 5 và ý nghĩa cũng như các hoạt động phổ biến của ngày này? Tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa của các lễ hội truyền thống không chỉ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về văn hóa Việt Nam, mà còn duy trì và phát triển những nét văn hóa đó không bị cuộc sống tác động.

Leave a comment

Your email address will not be published.